رویکرد سیاست خارجی متناقض دولت اردوغان در بعد منطقه‌گرایی و پیامدهای امنیتی آن بر ایران در بستر بحران سوریه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه علوم سیاسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

10.22126/mps.2026.13092.1118

چکیده

یکی از اصلی‌ترین موضوعاتی که از منظر مطالعات منطقه‌ای توجه اغلب تحلیلگران سیستم بین‌الملل را معطوف به خود نموده مسئلۀ رویکرد متناقض دولت ترکیه در بحث منطقه‌گرایی و در بحران‌های منطقه‌ای است. سؤال این است که رویکرد سیاست خارجی دولت اردوغان چگونه منافع و اهداف این کشور را در سطح منطقه‌ای تبیین می‌نماید؟ به نظر می‌رسد که رویکرد سیاست خارجی دولت ترکیه در دوران جدید با نوعی دوگانگی و تناقض همراه است. این کشور همزمان نقش یک قدرت منطقه‌ای فعال و میانجی ثبات را ایفا می‌کند و در عین حال، با استفاده از مداخلات مستقیم و بهره‌برداری از بحران‌ها، منافع ایدئولوژیک و ژئوپلیتیک خود را دنبال می‌کند. پژوهش حاضر از نوع بنیادی-کاربردی، با روش کیفی و رویکرد توصیفی-تحلیلی تدوین شده است. هدف از طرح این پژوهش نیز تحلیل و واکاوی رفتار سیاست خارجی دولت ترکیه در بحران‌های منطقه‌ای به‌خصوص بحران سوریه و پیامدهای امنیتی آن برای جمهوری اسلامی ایران است. یافته‌ها و نتایج پژوهش حاضر نشان می‌دهند که رفتار متناقض سیاست خارجی ترکیه، در بحث منطقه‌ای و به‌خصوص در بحران سوریه پیامدهای مؤثری در بعد منطقه‌ای-امنیتی برای جمهوری اسلامی ایران داشته است. دولت ترکیه با حمایت همه‌جانبه از مخالفان دولت سوریه (از ابتدا تا انتها) و سقوط دولت بشار اسد، ضمن تشدید بی‌ثباتی پیرامون مرزهای ایران، موجب افزایش تهدیدات اسراییل و محور ابراهیم، حضور قدرت‌های فرامنطقه‌ای، تضعیف هرچه بیشتر محور مقاومت و کاهش نفوذ منطقه‌ای ایران شده است.

کلیدواژه‌ها