استادیار، گروه آموزش معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.
10.22126/mps.2026.14010.1167
چکیده
طرح کمربند و جادۀ چین که از سال ۲۰۱۳ میلادی با هدف بازسازی مسیرهای تجارت جهانی آغاز شد، از بزرگترین ابتکارات ژئواکونومیک قرن بیست و یکم به شمار میآید؛ طرحی که اکنون با گذشت بیش از یک دهه به بستری برای بازتعریف الگوهای قدرت در نظام بینالملل تبدیل شده است. از منظر ژئوپلیتیکی، منطقۀ غرب آسیا جایگاهی محوری در تحقق اهداف این ابتکار دارد. هدف پژوهش حاضر این است که با بهرهگیری از نظریۀ گذار قدرت و با رویکردی ژئواکونومیک به بررسی ابعاد گسترش نفوذ چین از طریق طرح کمربند و جاده بر نظام قدرت در منطقۀ غرب آسیا از سال 2013 تا 2026 بپردازد. مطابق فرضیۀ مقاله، گسترش طرح کمربند و جادۀ چین در منطقۀ غرب آسیا از بُعد ژئواکونومیک منجر به گذار قدرت از بازیگران سنتی (ایالات متحده) به سمت چین و بازتعریف موازنۀ قدرت در منطقه میشود. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و در چارچوب پارادایم کیفی، مبتنی بر مطالعات اسنادی و بهرهگیری از دادههای بهروز نهادهای بینالمللی و اندیشکدههای معتبر، به بررسی نقش فزایندۀ قدرت ژئواکونومیکی چین در غرب آسیا (2013-2026) پرداخته است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که ابتکار کمربند و جاده به ابزاری برای افزایش نفوذ ژئوپلیتیکی چین در غرب آسیا تبدیل شده است. «مشارکت استراتژیک جامع» چین با کشورهای منطقه از منظر توازنبخشی به نفوذ ایالات متحده در منطقه اهمیت راهبردی دارد. همچنین میانجیگری چین در ازسرگیری روابط ایران و عربستان (اسفند 1401) و حملۀ آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران (9 اسفند 1404) بیانگر نقش نوظهور پکن در مدیریت منازعات منطقهای در چارچوب ابتکار کمربند و جاده است.
میرحسینی, فرشته. (1405). تأثیر طرح کمربند و جاده بر افزایش نفوذ ژئواکونومیکی چین در منطقۀ غرب آسیا. مطالعات سیاسی بین النهرین, 5(2), 259-292. doi: 10.22126/mps.2026.14010.1167
MLA
فرشته میرحسینی. "تأثیر طرح کمربند و جاده بر افزایش نفوذ ژئواکونومیکی چین در منطقۀ غرب آسیا". مطالعات سیاسی بین النهرین, 5, 2, 1405, 259-292. doi: 10.22126/mps.2026.14010.1167
HARVARD
میرحسینی, فرشته. (1405). 'تأثیر طرح کمربند و جاده بر افزایش نفوذ ژئواکونومیکی چین در منطقۀ غرب آسیا', مطالعات سیاسی بین النهرین, 5(2), pp. 259-292. doi: 10.22126/mps.2026.14010.1167
VANCOUVER
میرحسینی, فرشته. تأثیر طرح کمربند و جاده بر افزایش نفوذ ژئواکونومیکی چین در منطقۀ غرب آسیا. مطالعات سیاسی بین النهرین, 1405; 5(2): 259-292. doi: 10.22126/mps.2026.14010.1167
)